Bốn giai đoạn lão hóa da và việc cần làm

Trả lời ngắn: Lão hóa da đi qua bốn giai đoạn nhìn thấy được, và cách nhận ra dễ nhất là nhìn vào nếp nhăn. Giai đoạn 1: da khô và xỉn hơn, chưa có nếp khi mặt nghỉ. Giai đoạn 2: nếp hằn cả khi mặt không biểu cảm, bắt đầu có đốm nâu. Giai đoạn 3: da chùng, rãnh cười sâu, viền hàm mất nét. Giai đoạn 4: mất thể tích ở má và thái dương, da mỏng và khô hẳn.

Bài này mô tả bốn giai đoạn theo cách chúng tôi trao đổi với khách tại phòng khám. Chúng tôi cố ý không gắn mốc tuổi cứng cho từng giai đoạn, vì nắng, nội tiết và cách chăm sóc làm người này đi trước người kia nhiều năm: có người 35 tuổi đã ở giai đoạn 3, có người ngoài 50 vẫn ở giai đoạn 2. Nhìn dấu hiệu trên mặt mình đáng tin hơn nhìn con số tuổi.

Biết mình đang ở giai đoạn nào quan trọng hơn biết mình bao nhiêu tuổi. Vì việc đúng ở giai đoạn 1 lại là việc thừa ở giai đoạn 3, và ngược lại.

Bảng bốn giai đoạn

Giai đoạn	Khoảng tuổi hay gặp, rất khác nhau tùy người	Dấu hiệu nhìn thấy	Việc chính cần làm
1	Thường từ giữa 20 tới giữa 30	Da khô hơn, kém tươi, nếp nhăn chỉ hiện khi cười nói rồi mất; quầng thâm rõ dần	Chống nắng nghiêm túc, giữ ẩm, bắt đầu hoạt chất nhẹ. Đây là giai đoạn phòng, hiệu quả nhất và rẻ nhất
2	Thường từ giữa 30 tới ngoài 40	Nếp nhăn còn hằn khi mặt nghỉ, nhất là đuôi mắt và trán; xuất hiện đốm nâu; lỗ chân lông to hơn	Duy trì chống nắng, tăng dần hoạt chất, xử lý sắc tố nếu có. Can thiệp nhẹ bắt đầu có lý do
3	Thường từ ngoài 40 tới ngoài 50	Da chùng, rãnh cười sâu, viền hàm mất nét, bề mặt sần nhẹ	Tập trung vào độ săn chắc và bề mặt. Vẫn cần nền da khỏe trước khi can thiệp
4	Thường từ ngoài 50 trở đi	Mất thể tích rõ ở má và thái dương, da mỏng và khô, mạch máu nhỏ lộ hơn	Ưu tiên giữ nền da và độ ẩm. Can thiệp phải nhẹ tay hơn hẳn vì da lành chậm

Hai điều đọc được từ bảng này:

Việc quan trọng nhất không đổi qua cả bốn giai đoạn: chống nắng. Phần lớn những gì ta gọi là lão hóa da ở vùng mặt và mu bàn tay là do nắng tích lại, không phải do tuổi đơn thuần. So da mặt với da vùng bụng của cùng một người là thấy ngay.

Giai đoạn 1 là lúc đầu tư rẻ nhất. Nhưng cũng là lúc ít ai thấy cần làm gì, vì nhìn vào gương chưa thấy vấn đề.

Hai kiểu lão hóa chạy song song

Hiểu chỗ này giúp bạn biết vì sao hai người cùng tuổi lại khác nhau xa.

Lão hóa tự nhiên theo thời gian. Chậm, đều, ai cũng có. Biểu hiện chính là da mỏng dần, khô hơn, kém đàn hồi.

Lão hóa do tác động bên ngoài. Chủ yếu là nắng, cộng thêm khói thuốc, thiếu ngủ kéo dài, chế độ ăn và căng thẳng. Kiểu này gây ra những thứ dễ thấy nhất: đốm nâu, nếp nhăn sâu, bề mặt thô, mao mạch lộ.

Phần thứ hai là phần thay đổi được. Và nó chiếm tỷ lệ lớn hơn người ta tưởng.

Da chảy xệ sau giảm cân

Đây là câu hỏi riêng nhưng rất hay gặp, nên tách ra nói rõ.

Trả lời ngắn: Khi giảm cân nhanh, lớp mỡ dưới da mất đi nhanh hơn tốc độ da co lại, nên da thừa ra và chùng xuống. Mức độ phụ thuộc vào tuổi, tốc độ giảm, số cân giảm và độ đàn hồi sẵn có của da.

Những yếu tố quyết định da có co lại được hay không:

• Tuổi: da dưới 30 co lại tốt hơn nhiều so với sau 45
• Tốc độ giảm cân: giảm từ từ cho da thời gian thích nghi, giảm cấp tốc thì không
• Số cân giảm: giảm vài cân thì da thường tự co, giảm hàng chục cân thì khó
• Thời gian đã thừa cân: da bị kéo giãn nhiều năm thì sợi đàn hồi đã tổn thương
• Chống nắng và nền da: da đã hỏng do nắng thì co kém hơn

Điều nên biết trước: với trường hợp giảm rất nhiều cân, có phần da thừa mà không biện pháp chăm sóc hay can thiệp không xâm lấn nào đưa về được, và đó là việc của chuyên khoa khác. Chúng tôi nói rõ điều này thay vì bán một lộ trình không giải quyết được vấn đề.

Việc có tác dụng thật ở mọi giai đoạn

Sắp theo thứ tự tác động từ lớn xuống nhỏ, không theo thứ tự dễ bán:

1. Chống nắng hằng ngày - việc vừa phòng vừa làm chậm được lão hóa do nắng, và rẻ nhất trong các việc kể ở đây
2. Giữ hàng rào da khỏe - da mỏng yếu thì mọi can thiệp sau này đều khó và rủi ro hơn
3. Ngủ đủ và bỏ thuốc lá - ảnh hưởng thấy được, dù chậm
4. Hoạt chất phù hợp, tăng dần - có tác dụng thật nhưng cần nhiều tháng, và tăng liều quá nhanh thì phản tác dụng
5. Can thiệp tại phòng khám - đúng chỗ đúng lúc thì hiệu quả, nhưng đứng sau bốn việc trên chứ không thay được chúng

Những việc KHÔNG nên làm

• Chồng nhiều hoạt chất mạnh để chống lão hóa nhanh - kết quả hay gặp là hàng rào da hỏng, và da yếu thì nhìn già hơn chứ không trẻ hơn
• Dùng sản phẩm bào mòn để da nhìn mịn - mịn vài tuần rồi mỏng đi, và trên da đã có tuổi thì phục hồi rất chậm
• Can thiệp dồn dập trên nền da chưa khỏe - nhóm này mất nhiều tháng chỉ để đưa da về trạng thái chịu được
• Bỏ chống nắng vì nghĩ đã có liệu trình - đây là lý do phổ biến nhất khiến kết quả không giữ được

Những câu khách hỏi nhiều nhất

Nên bắt đầu chống lão hóa từ tuổi nào

Chống nắng thì từ càng sớm càng tốt, không có mốc tuổi. Hoạt chất chống lão hóa thì thường bắt đầu hợp lý ở giai đoạn 1, khi da đã có dấu hiệu khô và kém tươi. Bắt đầu quá sớm bằng hoạt chất mạnh trên da chưa cần thì chỉ gây kích ứng.

Lão hóa da có đảo ngược được không

Phần do nắng và do chăm sóc sai thì cải thiện được đáng kể. Phần do thời gian thì làm chậm được chứ không quay ngược. Nơi nào hứa đưa da về như tuổi 20 là nói quá.

Da tôi lão hóa sớm hơn tuổi, vì sao

Hay gặp nhất là tổng lượng nắng tích lại qua các năm, nhất là với người đi xe máy nhiều. Sau đó là thiếu ngủ kéo dài, hút thuốc, giảm cân nhanh, và thời gian dài dùng sản phẩm bào mòn làm hàng rào da yếu đi.

Có cần đổi sản phẩm theo từng giai đoạn không

Không cần đổi cả bộ. Thứ cần điều chỉnh là nồng độ và loại hoạt chất, còn ba việc nền là làm sạch dịu, dưỡng ẩm và chống nắng thì giữ nguyên qua mọi giai đoạn.

Làm sao biết mình đang ở giai đoạn nào

Bảng ở trên cho hình dung ban đầu. Nhưng nhiều người có dấu hiệu của hai giai đoạn cùng lúc, ví dụ nền da còn tốt mà đã nhiều đốm nâu do phơi nắng nhiều. Soi da nhìn được cả tầng sắc tố lẫn tình trạng hàng rào bảo vệ, nên đánh giá chính xác hơn là nhìn tuổi.

---

Tại Kim DMP, buổi đầu với nhóm trẻ hóa là soi da để đánh giá nền da trước khi bàn tới bất cứ can thiệp nào. Với da đang mỏng yếu, việc đúng trong giai đoạn đầu là phục hồi chứ không phải can thiệp, và chúng tôi nói rõ điều đó cùng thời gian cần bao lâu trước khi bạn quyết định.